Hipnoz nedir?

Hipnoz, bakışla, sözle veya bazı yardımcı nesneler kullanılarak, telkin ile oluşturulan özel bir bilinç haline denir.

Bir başka deyişle bir trans halidir. Bu trans sırasında, kişi çevreden gelen tüm (ses, ışık, koku vb.) uyaranlara kendini kapatır veya aldırmazken, hipnoz yapan kişinin telkinlerini artmış bir dikkatle dinler, anlar ve gönüllü katılımla uygular.

Hipnoterapi veya Hipnotik Trans olarak da adlandırılan “Hipnoz”, odaklanma ve konsantrasyonun en üst düzeye ulaştığı bir zihin durumudur. Hipnoz “uyku” değildir. Hipnotist ile süjenin işbirliği ile gerçekleşir; Hipnotistin telkinlerine süjenin karşılık vermesiyle gerçekleşen bir etkileşim olarak da tariflendirilebilir. Hipnoz, istemediğiniz davranış ve alışkanlıklarınız üzerinde kontrol kazanmanıza yardımcı olurken değiştirmek veya geliştirmek istediğiniz konularda da çok hızlı sonuçlar almanızı sağlayabilir.

hipnoz

Hipnoz sırasında bilinciniz kaybolmaz, aksine, zihniniz çok yüksek bir algılama kapasitesine ulaşır. Zihin, hipnotistin yardımıyla girdiği bu hipnotik  durumda kendi katmanlarında çeşitli hayaller kurar. Hatta bu hipnotik durum o kadar olağan bir şekilde yaşanır ki kişi “Ben hipnotize olmadım ki… Ben herşeyi hatırlıyorum… Siz konuştunuz, ben de sadece birşeyler hayal ettim, uyumadım ki…” diye düşünebilir.

Halbuki Hipnoz, “kendinden geçme” hali değildir. Hipnozda kendinizden geçmeniz veya seans sürecini hatırlamamanız beklenmez. Hipnoz altında olduğumuzda genellikle çok sakin ve gevşemiş hisseder, telkinlere çok daha açık oluruz. Hipnoz genellikle sözel telkin ve tekrarlamalarla, zihinsel imgeler kullanarak, belli telkin kalıpları ve teknikler kullanmak suretiyle bir Hipnotist’in (veya Hipnoterapist’in) yardımı ile yapılır ancak bu zihin durumu Hipnotistin yardımı olmadan da zaman zaman kendiliğinden de oluşabilen çok doğal bir zihin durumudur…

Hipnozu şu anda en çok uygulayanlar sahne illüzyonistleri ve medyumlardır... bunun yanında Psikiyatristler ve Diş hekimleri de hipnozu pratiklerine almaya başlamışlardır. Ancak yinede bazı kötü niyetli kişiler hipnozu sanki başlı başına bir tedavi edici metod'muş gibi lanse etmekte ve bu yoldan hastaları kullanmakta ve onlara zarar vermektedirler. Aslında hipnoz psikiyatrik hastalıkların psikoterapisine yardımcı bir metod olarak kullanılabilir.

Hipnoz günlük stres ve sıkıntılar, sigara alışkanlığından kurtulmak, şişmanlık ve yeme bozuklukları, uyku bozuklukları, konsantrasyon problemleri, fobiler (korkular), cinsel problemler, psikosomatik rahatsızlıklar, dissosiyatif bozukluklar ve diğer psikiyatrik rahatsızlıkların tedavisinde yardımcı araç olarak kullanilabilir. Ancak hipnozun tek kullanım yeri psikiyatrik hastalıklar değildir... diş hekimleri anestezide kullanabilirler. Hatta genel cerrahide bile anestezik ajan kullanmadan yalnızca hipnozla yapılan büyük operasyonlar bildirilmiştir.

Hipnoz bir uyku mudur?

Hipnoz kesinlikle bir uyku hali değildir. Dışarıdan bakıldığında, hipnozdaki kişi sanki derin ve huzurlu bir uykudaymış gibi görünür. Aynı yanlış gözlemi yapan İskoç Doktor James Braid 1840 yılında bu trans haline, Eski Yunan’daki uyku tanrısı Hypnosis’tenesinlenerek hipnoz adını vermiştir.

Çok kısa bir süre sonra bizzat Dr. Braid bu trans halinin uyku olmadığını fark etmiş ve hipnoz adının uygun olmadığını açıklamış olmasına karşın, bu yerleşmiş olduğu için hipnoz adının kullanımı devam edegelmiştir.

Hipnozun yapısı

Yazmak, okumak, ata ve bisiklete binmek, araba sürmek, müzik aleti çalmak gibi bir çok hünerlerin üstesinden gelmiş durumdasınız. Herkes bu marifetleri öylesine doğal hissedebilirki siz bu marifetler hakkında düşünmek ihtiyacını bile hissetmeyceksiniz. Yani bu marifetleri keşfetmede yeteneğinizi engelleyecek herhangi bir kaza olmadan bunları düşünmek zorunda kalmayacaksınız. Böylece, bir çok sıradan yetenek göz önünde bulundurulmayacaktır.

Artık her zaman düşünüp pratik yapacaksınız ve hipnozu çatal kulanıyor gibi öğreneceksiniz, tabiki onun olmasını isteyecek ve pratik yapacaksanız. Birçok hünerler zihinle ilgilidir, örneğin telefon numarasını hatırlamak , bir dili anlamak, matematiksel hesapları yapmak gibi. Hipnozda zihinle ilgili bir hünerdir. Normal bir zeka ve yeterince güdü sahibi olan herkes hipnozu rahatça öğrenebilir. Kişilerin hipnoz yeteneğini karşılaştırmak için bir çok dereceler geliştirildi.

Örneğin birinin hipnotik kapasitesi gözlerinin başının arkasına doğru çevirmesi ile karşılaştırılabilir. Diğer bir karşılaştırma ise kişiye kolunu belirli bir seviyeye kaldırılması telkininde bulunulduğu zaman kişinin kolu helyum balona takılmış gibi yükselir. Konu ile ilgili detaylı bilgi diğer kitaplarımızda mevcuttur. Hipnotik fenomenlerin hepsinin olmasa bile, çoğunun günlük hayatta arasıra görüldüğünü ve onları herkesin tekrar tekrar yaşadığını hatırlamakta fayda vardır.

Bilinçli beklenti duyusal uyaranlar yaratabilir veya miktarlarını artırabilir. Dövülen çocuk elin vuruşunu gerçek temastan önce hisseder, dişçi sandalyesinde kıvranan şahıs, dönen matkabın dişine temasından önce ağrı duyar. Aksine derin konsantrasyon duyusal uyaranları azaltabilir veya yok edebilir. Radyo ve televizyonu farketmeyecek kadar düşünceye dalabilirsiniz. Kendisini tamamen yarışa vermiş bir atlet, müsabaka bitene kadar ağrılı bir yaranın farkına varmayabilir.

Ağrılı bir ayak siğili olan genç bayan, kendisini büyüleyen erkek arkadaşının kollarında neşeyle dans ederken lezyonun hiç farkında değildir, ancak aynı lezyon çalışırken dayanılmaz derecede ağrılıdır. Bu sebeple, bilinçli düşünceler duyusal uyaranların şiddetini etkileyebilir, fakat hipnotik durumdaki bilinçaltına yönelik düşünceler ve telkinler kadar etkili olamaz. Aksine, hipnoz sırasında telkinle şikayetler meydana getirilebilir, hemen ortadan kaldırılabilir.

Hipnozdaki bir şahıs uygun telkinlerle bilinçaltının güçlü kaynaklarıyla bağlantı kurabilir ve normal bilinçli durumda imkansız olan ruhsal ve fiziksel başarılar gösterebilir. Hasta uzak geçmişte saklı olayları yeniden yaşayabilir veya kasların ve organların gücü üstünde şaşırtıcı hareketler yapabilir. Kalp ve solunum hızları, kan basıncı, bağırsak hareketler, terleme, mide sekresyonu, mizac değişiklikleri, deri sıcaklığı, menstrüel siklus vs. gibi bazı fizyolojik aktiviteler, doğrudan veya dolaylı telkinle değiştirilebilir.

Reaksiyonun kesin şekli hasta hipnozdayken mevcut ruh durumu veya yaklaşım şekline bağlıdır. Örneğin, korku kendisini öfkeden daha değişik şekilde açığa vurur. Bazan, bir analizin yapıldığı esnada, hasta ard arda değişik ruh durumları gösterebilir. Bu, hipnotik durumun dinamik yapısını iyice gösteriyor. Bir şahıs hipnotik transtayken bilinçaltı hassaslaşır ve etkilenerek harekete geçirilebilir. Hemen göze çarpan temel özellik, şahsın telkine karşı artmış cevabıdır.

Hipnoterapinin başarısı hipnoterapistin mantıklı telkinler yapmadaki ustalığına ve yeteneğine bağlıdır. Hastanın bir otomat olmadığı daima akılda tutulmalı ve emirle yöneltilmemelidir. Hipnotik telkin iki yolla çalışır, şikayetler meydana getirilebilir veya kaybedilebilir. Hemen göze çarpan temel özellik, şahsın telkine karşı artmış cevabıdır. Hipnoterapinin başarısı hipnoterapistin mantıklı telkinler yapmadaki ustalığına ve yeteneğine bağlıdır. Deneğin bir otomat olmadığı daima akılda tutulmalı ve emirle yönetilmemelidir.

Hipnotik telkin iki yolla çalışır, semptomlar meydana getirebilir veya kaybedilebilir. Hipnoz sonrası uygulanmak üzere verilen telkinle normal bir denekte kaşıntı meydana getirilebilmesi ilginçtir. Hasta hipnotik transta bir telkin yapıldığında apaçık hatırlar ve çok saçma olmasına rağmen, hasta genellikle gerçekten kendisinde kaşıntı olduğunu ve kaşınmaya mecbur kaldığını büyük bir hayretle görür.

Yaptığı fenomenleri hipnozun nasıl ve niçin meydana getirdiğini çok az izah edebilmekteyiz. Birçok teoriler teklif edildi ancak hiçbiri genel kabul görmedi. Birçok psikolojik faktörler işe karışır ve fizyolojik faktörlerin önemli bir rol oynadığı (Muhtemelen bazı kortikal beyin değişiklikleri olduğu) konusunda pekçok kanıt vardır. Kanıtlar, hipnozun subkortikal aktiviteyi ve diğer korteks sahalarında bağımsız olarak çalışabilen bazı korteks sahalarını ilgilendirdiğini gösteriyor.

Hipnoz nasıl yapılır?

Hipnoz haline gelme durumu hipnotizmacının kendine özgü niteliklerden yararlanarak, büyüme ve telkin teknikleriyle(sabit bakışlar, sözle telkin vb) uyutulur. Uyutulan, yani hipnoze edilen kişi ne kadar çok etkileniyorsa ve gerginlikten ne kadar uzaksa o kadar kolay hipnoz olur. Hipnoz üç yöntemle gerçekleştirilir. Göz ve bakışın sabitlenmesi veya göz kapaklarının bastırılarak sağlanan,”Letarji”, parlak ışık veya büyük gürültüyle sağlanan “Katalepsi”, ve nihayet “Uyurgezer” evresi.

Hipnoz olgusu, pek çok panayır ve sirk gösterilerinde yer almaktadır. Bunların çoğu ustalıkça aldatmacadır. Bununla birlikte bazı numaralarda hele ki hayvanlar üzerinde yapılan hipnozda tamamen gerçeklik payı vardır. Bir hindiyi yukarıdan aşağı doğru sallayarak hipnoze etmek son derece kolaydır. Ve bir yılanı hipnoz edenler ise yılanları müzikle değil el hareketleriyle hipnoz ederler.

Sözlükte "hipnoz" ne demek?

1. Sözle, bakışla telkinle sağlanan trans denen uyku durumu, ipnoz.

Hipnoz kelimesinin ingilizcesi

n. hypnosis
Köken: Fransızca

Son eklenenler